Επανορθωτική χειρουργική

Όγκοι του δέρματος

Διακρίνονται σε καλοήθεις (σπίλοι ή ελιές), που είναι συγγενείς ή επίκτητοι και σε κακοήθεις (καρκινώματα), που έχουν κληρονομική προδιάθεση και επιβαρύνονται από το ηλιακό έγκαυμα κατά την διάρκεια της ζωής. Οι καλοήθεις αφαιρούνται για αισθητικούς λόγους (θέση-μέγεθος-χροιά) ή όταν αλλάζουν χαρακτήρες. Οι κακοήθεις όγκοι είναι τα πλέον συνήθη νεοπλάσματα σε ηλικίες άνω των 65 ετών και διακρίνουμε τρεις ιστολογικούς τύπους:
Βασικοκυτταρικό Καρκίνωμα (BCC): Δεν δίνει μεταστάσεις, η χειρουργική αφαίρεση είναι η οριστική θεραπεία.
Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα (SCC): Μπορεί να δόσει μεταστάσεις στους λεμφαδένες της περιοχής ή και σε άλλα όργανα. Έχει αργή εξέλιξη και η χειρουργική αφαίρεση είναι η οριστική θεραπεία. Πιο συχνή εντόπιση στα χείλη και στα αυτιά.
Κακόηθες Μελάνωμα: Ανάλογα με το στάδιο, δίνει γρήγορα μεταστάσεις στους λεμφαδένες και σε άλλα όργανα. Η θεραπεία είναι χειρουργική αφαίρεση και χημιοθεραπεία από ογκολόγο παθολόγο. Παρακολούθηση για 5 τουλάχιστον χρόνια, για τον έλεγχο τοπικής υποτροπής και απομακρυσμένων μεταστάσεων.
Η παρακολούθηση της εξέλιξης των σπίλων και η προληπτική αφαίρεση καθορίζεται από τον κανόνα ABCDE:
Asymetry: Ασυμμετρία ορίων, χρώματος, μεγέθους.
Border: Περίγραμμα ομαλό ή ανώμαλο.
Color: Χρώμα ομοιόμορφο ή πικοιλόχρωμο.
Diameter: Διάμετρος μεγαλύτερη των 6 χιλιοστών.
Evolution: Εξέλιξη όπως αιμορραγία, εξέλκωση, κρούστα.

Aποκατάσταση μαστού μετά από μαστεκτομή

Η συχνή πληροφόρηση του κοινού και η πρόληψη με αυτοεξέταση του μαστού – μαστογραφία, έχουν σαν αποτέλεσμα οι παλαιότερα μεγάλες επεμβάσεις για τον καρκίνο του μαστού να γίνονται σε μικρότερη έκταση και να αφαιρείται τμήμα μόνο του μαστού. Ωστόσο η βάση για οποιαδήποτε θεραπευτικά σχήματα παραμένει η χειρουργική εκτομή (μεγάλη ή μικρή) του μαστού που παρουσιάζει την νόσο. Οι ψυχολογικές επιπτώσεις μετά τον ακρωτηριασμό του μαστού είναι γνωστές σε όλους, όπως και ότι η επέμβαση της αποκατάστασης δεν προκαλεί μεταστάσεις ούτε τοπικές υποτροπές. Παλαιότερα είχε αυθαίρετα ορισθεί σαν χρόνος αποκατάστασης τα 2 χρόνια μετά την μαστεκτομή (ταξινόμηση της νόσου βάσει των ιστολογικών εξετάσεων, εφαρμογή ειδικών θεραπειών και μελέτη των αποτελεσμάτων αυτών). Σήμερα είναι αποδεκτό να γίνεται η επέμβαση αποκατάστασης μόλις συμπληρωθούν οι βοηθητικές ειδικές θεραπείες σε διάστημα 6-8 μηνών, ή ακόμη η άμεση αποκατάσταση μετά την μαστεκτομή, σε μια επέμβαση. Στατιστικά έχει αποδειχθεί ότι η συχνότητα τοπικής υποτροπής ή μεταστάσεων μετά από μαστεκτομή με αποκατάσταση ή όχι είναι η ίδια. Η ποιότητα όμως ζωής των γυναικών με αποκατάσταση μαστού είναι πολύ καλύτερη από αυτών χωρίς αποκατάσταση. Αποκατάσταση με ενθέματα : Είναι η πιο απλή μέθοδος. Όταν έχει παραμείνει αρκετό δέρμα ή και μαστός, δημιουργείται μια θήκη κάτω από τον μεγάλο μύ του θώρακα και τοποθετείται ένα ένθεμα σιλικόνης όπως στην αυξητική των μαστών. Εάν δεν έχουμε αρκετό δέρμα, κατά τον ίδιο τρόπο τοποθετείται ένα ειδικό 'μπαλόνι που σταδιακά, ανά βδομάδα, γεμίζουμε με φυσιολογικό ορό μέχρι να διαταθεί το δέρμα της περιοχής και να αποκτήσει το επιθυμητό μέγεθος. Στην συνέχεια αφαιρείται το μπαλόνι και στη θέση του τοποθετείται το μόνιμο ένθεμα σιλικόνης. Αποκατάσταση με κρημνούς : Όταν το δέρμα έχει μείνει λεπτό και τεντωμένο και έχει αφαιρεθεί ο θωρακικός μυς, τότε μετακινούμε ιστούς από γειτονικές περιοχές του σώματος : Πλατύς ραχιαίος μυς : μετακίνηση τμήματος του μυός με το δέρμα του από την ράχη, πίσω από την μασχάλη. Ορθός κοιλιακός μυς : μετακίνηση τμήματος του μυός με τμήμα δέρματος-υποδορίου λίπους κάτω από τον ομφαλό. Η τεχνική αυτή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πολύ αδύνατα άτομα ή όταν έχουν προηγηθεί επεμβάσεις στην κοιλιά.
Όταν ο άλλος μαστός είναι ιδιαίτερα μεγάλος γίνεται σμίκρυνση ώστε να επιτευχθεί συμμετρία. Η αποκατάσταση της θηλής και της άλω στον νέο μαστό γίνεται με την χρήση μοσχεύματος δέρματος από τον υγιή μαστό ή την άνω-έσω επιφάνεια του μηρού. Μπορεί να γίνει και ιατρικό 'τατουάζ' για καλύτερο χρωματικό αποτέλεσμα. Συμπληρωματικά η βιολογική πορεία του καρκίνου δεν μεταβάλλεται λόγω της αποκατάστασης του μαστού. Επιπλέον, ο συνδυασμός της κλινικής εξέτασης, της μαστογραφίας και της μαγνητικής τομογραφίας, όταν χρειάζεται, είναι η μέθοδοι για την ανεύρεση της τοπικής υποτροπής είτε γίνει είτε όχι αποκατάσταση μαστού.

Ουλές από τραύματα, εγκαύματα, ακμή

Υπάρχουν δύο τύποι ουλών:
Χηλοειδές ή υπερτροφική ουλή, που οφείλεται σε πέραν του φυσιολογικού αύξηση του σχηματισμού κολλαγόνου στο τραυματισμένο δέρμα, με τη μορφή σκληρής ινώδους μάζας με ακαθόριστο σχήμα. Θεωρούμε ότι υπάρχει κληρονομική επιβάρυνση.
Ατροφικές ουλές ή εντυπώματα ινικών ουλών που οφείλονται σε απώλεια ιστού του δέρματος (ερυθρές ή υπερχρωμασικές ή αχρωμασικές). Στη θεραπεία χρησιμοποιούμε τεχνικές αναπλήρωσης της απώλειας του ιστού με τοπική έγχυση προϊόντων (υαλουρονικό οξύ κ.λπ.) ή μεταφορά λίπους.
Στις ουλές της ακμής χρησιμοποιούμε την απολέπιση (dermabrasion, Laser κ.λπ.) ή και συνδιασμό με το 'τέντωμα' του δέρματος, που στοχεύει στις πλέον μαλακές ουλές. Στις κόκκινες ουλές βοηθά η θεραπεία με το αγγειακό Laser. Χρησιμοποιούνται επίσης η τοπική έγχυση στεροειδών, η μακροχρόνια πίεση με ειδικά ενδύματα και η τοπική εφαρμογή προϊόντων σιλικόνης.

Κατακλίσεις

Είναι έλκη που δημιουργούνται στο δέρμα λόγω παρατεταμένης κατάκλισης (συνήθως άτομα νοσηλευόμενα στην εντατική, χρόνια κατακεκλιμένοι, παραπληγικοί). Η βαρύτητα των κατακλίσεων ποικίλει και μπορεί να αφορά το δέρμα, τον υποδόριο ιστό, τους μύες ή και τα υποκείμενα οστά. Η χειρουργική αποκατάσταση με τις τεχνικές των κρημνών, εξαρτάται από την ανατομική περιοχή και το βάθος της κατάκλισης. Πάντοτε συνεκτιμάται η γενική κατάσταση του ασθενούς. Έτσι σε χρόνιους πάσχοντες που είναι μόνιμα κατακεκλιμένοι, έχει ένδειξη η συντηρητική θεραπεία με καθημερινές αλλαγές με τη χρήση εξελιγμένων υλικών (επιθέματα κατακλίσεων). Μετεγχειρητικά επιβάλλεται η λήψη μέτρων για την πρόληψη επανεμφάνισης της κατάκλισης.

Συγγενείς ανωμαλίες - σχιστίες (Λαγόχειλο, Λυκόστομα κ.ά.)

Έχουν συχνότητα περίπου 1 στις 800 γεννήσεις. Υπάρχει μικρή πιθανότητα κληρονομικής επιβάρυνσης, εάν ο ένας από τους γονείς παρουσιάζει σχιστία.
Η σχιστία της υπερώας του στόματος ονομάζεται λυκόστομα. Η σχιστία του άνω χείλους ονομάζεται λαγόχειλο, εάν δε επεκτείνεται και στην υπερώα ονομάζεται πλήρης σχιστία. Η σίτιση με γάλα είναι προβληματική στο λυκόστομα και χρησιμοποιούνται ειδικές θηλές ή σίτηση με κουταλάκι και σταγονόμετρο.
Το λυκόστομα διορθώνεται μεταξύ 6 έως 12 μηνών. Οι μύες της υπερώας αποκολλώνται και συρράπτονται στην φυσιολογική ανατομική τους θέση και η υπερώα επιμηκύνεται κατά το δυνατόν. Τα περισσότερα παιδιά αναπτύσσουν φυσιολογική ομιλία, κάποια θα χρειαστούν λογοθεραπεία ή και δεύτερη επέμβαση, φαρυγγοπλαστική, για καλύτερη απομόνωση της στοματικής κοιλότητας από την ρινική κοιλότητα. Οι επανειλλημένες ωτίτιδες πρέπει να αντιμετωπίζονται από ΩΡΛ γιατρό ώστε να μην επηρεασθεί η ακοή και κατ΄επέκταση η ομιλία.
Το λαγόχειλο είναι σχιστία του άνω χείλους (μονό ή διπλό). Το πρόβλημα είναι συνήθως αισθητικό και κατ΄ελάχιστον μπορεί να υπάρχει κάποια λειτουργική ανωμαλία. Συνήθως συνυπάρχει κάποια δυσμορφία της μύτης. Η διόρθωση γίνεται με την χρήση τοπικών κρημνών της περιοχής. Στις πλήρεις σχιστίες (μονές ή διπλές) το πρόβλημα είναι πιο περίπλοκο και χρήζει ειδικών συσκευών πριν την χειρουργική αποκατάσταση σε ένα ή δύο χρόνους.